Etiket arşivi: tarihte enerji

ENERJİNİN TARİHİ

ENERJİNİN TARİHİ

İlk çağlarda insanoğlu enerjinin farkında değildi. Yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla hayvan gücünden faydalanırlardı. Zaman geçtikçe enerjinin gücünü keşfetmeye başladılar ve bunu günlük yaşamlarında kullanmaya başladılar. Bunlardan ilki de rüzgâr enerjisi oldu. Rüzgâr enerjisini yelkenler kullanarak iş yapan bir hale çevirdiler.

Enerjinin tarihini birtakım elde ettiğimiz kaynaklarla kısaca bir göz atalım:

1600’ler : Hollanda, Avrupa’da kömürü ilk bulan ülke olarak uzun süre bu ürünü dış ülkelere de sattı. Daha sonra İngiltere kendi kömürünü çıkarttı ve yine isteyenlere sattı. Bu yüzyılda, güneş enerjisinin, camla örtülü bir mekânda daha yüksek ısı oluşturduğu keşfedildi ve ilk limonluklar ya da seralar, evlerin hemen yanında, mekânı daha iyi ısıtmak ve bitki yetiştirmek amacı ile kullanılmaya başladı.

1700’ler : İngiltere, kömürünü ve ormanları enerji amaçlı olarak kıyasıya kullanıyordu. Kömür, buharlı makineler yüzünden tercih ediliyordu. Bu makinenin icadı da zaten kömür yüzünden olmuştu. Madenlere dolan suyu pompalamak için 1710 yılında buharlı otomobil motorunun ağababası olan makineyi yaptı İngiliz’ler. 1770’de James Watt geliştirdi ve endüstriyel bir güç haline getirdi.

1800’ler : Hızlı endüstri değişimi İngiltere’de başladı ve Avrupa ile Kuzey Amerika’ya yayıldı. Enerjiye ihtiyaç gösteren, tekstil ve mobilya üretimi gibi sektörlerin güçlenmesi ile bütün dünyaya ulaştı. 1804’de ilk buharlı lokomotif, 1807’de ilk buharlı gemi çalışmaya başladı. Gelişimin doğal sonucu olarak, daha çok makine fakat daha ucuz enerji arayışları başladı. Kömür yaygınlaştı fakat bilim adamları sıvı yakıt kullanmanın daha doğru olacağını düşünmeye başladı. Elektrik üretimi için kömüre alternatif olarak, hidroelektrik, güneş ve jeotermal kaynaklar gündeme geldi.

1839 da, Edmond BECQUAREL tarafından güneş ışığının elektrik üretebildiği fark edildi. Güneş enerjisi ilk kez, Fransa’da 1860’da kullanılmaya başladı. Cam kapaklı, demir gövdeli, yansıtıcı yüzeyli kolektörler suyu ısıtmak için kullanılmaya başladı. Hatta küçük bir buhar makinesine buhar üretmeyi bile becerdiler.

Yüzyılın sonlarında Jeotermal kaynaklar, ısıtma ağırlıklı olarak ve yel değirmenleri ile birlikte elektrik üretimi amaçlı kullanılmaya başladı.

Amerika, Pansilvanya’da petrol bulundu ve havagazı, benzin, fuel-oil gibi yan ürünleri ile tüm alanlarda yerini aldı. İçten yanmalı motorların bulunması ile petrol çok daha önem kazandı.

1900’lar : Daimler-Benz ilk otomobili yaptı, Ford seri üretime geçti, Wright kardeşler uçmayı başardı. Süratli taşımacılık petrol tüketimini hızlandırdı.. Bu arada 1914 de İstanbul, elektrikle tanıştı.

Fosil yakıtların çevreye zararları yüzyılın ortalarından itibaren bizi, “alternatif” dediğimiz farklı arayışlara yöneltti. Bunlar uzun süredir biliniyordu fakat yaygınlaşma fırsatı bulamamışlardı.. Nükleer enerji, etkileyici bir güçtü fakat önlenemeyen radyasyon etkisi yıkıcı sonuçlar doğuruyordu.

Aralık 1973 krizi, önce Amerikan petrol şirketlerinde ve ardından halkta paniğe yol açtı. İsrail-Arap çatışmasının sonunda batıyı cezalandırma yöntemi olarak Arap’lar tarafından uygulanan petrol ambargosu ile benzin fiyatları fırladı ve bütün dünyada kuyruklar başladı. İran devrimi ve Irak’ın Kuveyt’ i işgali de fiyatları etkiledi ve yeni krizlere neden oldu. Petrol fiyatları hala güçlü bir ekonomik parametre.

2000’ler : Alternatif arayışları, bir bölgeye ya da bir kaynağa bağlı olmayan yenilenebilir enerji kaynağı arayışları, büyük bir ivme kazandı.

Görüldüğü gibi tarihin her döneminde enerji insanlara kolaylıklar sağlamıştır. Şu an yaşadığımız 21.yüzyılda hala enerji daha da gelişerek yaşamımıza büyük kolaylıklar sağlamaktadır.  Enerjinin tarhini bilmemiz bizleri daha bilinçli birer tüketici haline getirir. Bu tüketicilerden en önemli kısmını çocuklar kapsamaktadır. Bu bilgiler de onlara kitle iletişim araçları ile sunulmaya çalışılmaktadır.