Kategori arşivi: Enerji

ENERJİNİN TARİHİ

ENERJİNİN TARİHİ

İlk çağlarda insanoğlu enerjinin farkında değildi. Yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla hayvan gücünden faydalanırlardı. Zaman geçtikçe enerjinin gücünü keşfetmeye başladılar ve bunu günlük yaşamlarında kullanmaya başladılar. Bunlardan ilki de rüzgâr enerjisi oldu. Rüzgâr enerjisini yelkenler kullanarak iş yapan bir hale çevirdiler.

Enerjinin tarihini birtakım elde ettiğimiz kaynaklarla kısaca bir göz atalım:

1600’ler : Hollanda, Avrupa’da kömürü ilk bulan ülke olarak uzun süre bu ürünü dış ülkelere de sattı. Daha sonra İngiltere kendi kömürünü çıkarttı ve yine isteyenlere sattı. Bu yüzyılda, güneş enerjisinin, camla örtülü bir mekânda daha yüksek ısı oluşturduğu keşfedildi ve ilk limonluklar ya da seralar, evlerin hemen yanında, mekânı daha iyi ısıtmak ve bitki yetiştirmek amacı ile kullanılmaya başladı.

1700’ler : İngiltere, kömürünü ve ormanları enerji amaçlı olarak kıyasıya kullanıyordu. Kömür, buharlı makineler yüzünden tercih ediliyordu. Bu makinenin icadı da zaten kömür yüzünden olmuştu. Madenlere dolan suyu pompalamak için 1710 yılında buharlı otomobil motorunun ağababası olan makineyi yaptı İngiliz’ler. 1770’de James Watt geliştirdi ve endüstriyel bir güç haline getirdi.

1800’ler : Hızlı endüstri değişimi İngiltere’de başladı ve Avrupa ile Kuzey Amerika’ya yayıldı. Enerjiye ihtiyaç gösteren, tekstil ve mobilya üretimi gibi sektörlerin güçlenmesi ile bütün dünyaya ulaştı. 1804’de ilk buharlı lokomotif, 1807’de ilk buharlı gemi çalışmaya başladı. Gelişimin doğal sonucu olarak, daha çok makine fakat daha ucuz enerji arayışları başladı. Kömür yaygınlaştı fakat bilim adamları sıvı yakıt kullanmanın daha doğru olacağını düşünmeye başladı. Elektrik üretimi için kömüre alternatif olarak, hidroelektrik, güneş ve jeotermal kaynaklar gündeme geldi.

1839 da, Edmond BECQUAREL tarafından güneş ışığının elektrik üretebildiği fark edildi. Güneş enerjisi ilk kez, Fransa’da 1860’da kullanılmaya başladı. Cam kapaklı, demir gövdeli, yansıtıcı yüzeyli kolektörler suyu ısıtmak için kullanılmaya başladı. Hatta küçük bir buhar makinesine buhar üretmeyi bile becerdiler.

Yüzyılın sonlarında Jeotermal kaynaklar, ısıtma ağırlıklı olarak ve yel değirmenleri ile birlikte elektrik üretimi amaçlı kullanılmaya başladı.

Amerika, Pansilvanya’da petrol bulundu ve havagazı, benzin, fuel-oil gibi yan ürünleri ile tüm alanlarda yerini aldı. İçten yanmalı motorların bulunması ile petrol çok daha önem kazandı.

1900’lar : Daimler-Benz ilk otomobili yaptı, Ford seri üretime geçti, Wright kardeşler uçmayı başardı. Süratli taşımacılık petrol tüketimini hızlandırdı.. Bu arada 1914 de İstanbul, elektrikle tanıştı.

Fosil yakıtların çevreye zararları yüzyılın ortalarından itibaren bizi, “alternatif” dediğimiz farklı arayışlara yöneltti. Bunlar uzun süredir biliniyordu fakat yaygınlaşma fırsatı bulamamışlardı.. Nükleer enerji, etkileyici bir güçtü fakat önlenemeyen radyasyon etkisi yıkıcı sonuçlar doğuruyordu.

Aralık 1973 krizi, önce Amerikan petrol şirketlerinde ve ardından halkta paniğe yol açtı. İsrail-Arap çatışmasının sonunda batıyı cezalandırma yöntemi olarak Arap’lar tarafından uygulanan petrol ambargosu ile benzin fiyatları fırladı ve bütün dünyada kuyruklar başladı. İran devrimi ve Irak’ın Kuveyt’ i işgali de fiyatları etkiledi ve yeni krizlere neden oldu. Petrol fiyatları hala güçlü bir ekonomik parametre.

2000’ler : Alternatif arayışları, bir bölgeye ya da bir kaynağa bağlı olmayan yenilenebilir enerji kaynağı arayışları, büyük bir ivme kazandı.

Görüldüğü gibi tarihin her döneminde enerji insanlara kolaylıklar sağlamıştır. Şu an yaşadığımız 21.yüzyılda hala enerji daha da gelişerek yaşamımıza büyük kolaylıklar sağlamaktadır.  Enerjinin tarhini bilmemiz bizleri daha bilinçli birer tüketici haline getirir. Bu tüketicilerden en önemli kısmını çocuklar kapsamaktadır. Bu bilgiler de onlara kitle iletişim araçları ile sunulmaya çalışılmaktadır.

 

ENERJİYİ VERİMLİ KULLANMANIN PÜF NOKTALARI

ENERJİYİ VERİMLİ KULLANMANIN PÜF NOKTALARI

Enerji tasarrufu sağlamak, aile ekonomisine katkı sağlamak ve en önemlisi ülkemizin refah düzeyini artırabilmek için yediden yetmişe herkese büyük görevler düşmektedir. Şüphesiz ki gelecek nesil olan çocuklara bu alanda büyük görevler düşmektedir. Öncelikle sorumluluk sahibi olup, yapacakları küçük şeyler ile gelecek için daha yaşanılabilir bir çevre sağlayacaklardır. Bunun için de en önemli sorumlulukları enerjiiy verimli kullanmaktır. Enerjiyi verimli kullanmanın püf noktaları ise;

• Aylık faturalarınızı toplayın. Elektrik ve gaz faturalarını ayırın ve en yüksek gider kısmını belirleyin (ısıtma, aydınlatma vb.). Tasarruf planınızı buna göre ayarlayın.

• Odadan ayrılırken lambaları kapatın. Aile bireylerinin odadan ayrılırken lambaları kapatmalarını hatırlatacak notlar konması faydalı olacaktır. Bina aydınlatması için sensorlu sistemleri tercih edin.

• İşiniz bittiğinde televizyonu, video oyununu, bilgisayarı, müzik setini vb. kapatın.

• Buzdolabının kapağını açık tutarak ne alacağınızı buzdolabının önünde düşünmeyin. Açmadan önce ne alacağınızı düşünün, daha sonra ihtiyacınız olanı alıp kapağını tekrar kapatın.

• Kullandığınız sıradan ampulleri, kompakt flauresanlar (tasarruflu ampul) ile değiştirin.

• Ders çalışırken veya kitap okurken tüm ışıkları açmak yerine küçük bir lamba kullanın.

• Cihaz alırken “enerji verimli ürünler” i tercih edin. Bu cihazlar çok daha az enerji ile çok daha fazla iş yapar.

• Yaz aylarında odanızın perdesini veya güneşliğini kapalı tutun, böylece odanız daha serin kalacaktır.

• Kış aylarında perdelerinizi kapalı tutun. Gündüzleri, güneş ışığını doğrudan alan perdeleri açık tutun. Radyatörlerin ısı akışına engel olacak şekilde uzun perdeler kullanmayın, radyatörleri mobilyaların arkasına saklamayın.

• Kış aylarında binalarınızın giriş-çıkış kapılarını açık bırakmayın.

• Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanın. Odaları doğal aydınlık avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenleyin.

• Daha fazla ışığa ihtiyaç duyulan bölümlerde çok sayıda düşük güçlü lamba yerine daha yüksek güçlü tek bir lamba kullanın.

• Küvette uzun süren banyolar yapmak yerine kısa duşlar alın.

• Kullanılmayan odaları da düşük ısıda tutun. Soğumuş odaları tekrar ısıtmak, bu odaları sürekli olarak düşük bir ısıda tutmaktan daha fazla enerji harcamasına neden olur.

• Kazan, ısı pompası, klima gibi cihazlarınızın filtrelerini temizletin ya da değiştirin.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ ve NEDEN ENERJİ TASARRUFU

ENERJİ VERİMLİLİĞİ ve NEDEN ENERJİ TASARRUFU

Enerji verimliliği demek tüketilen enerji miktarının, kalitesini ve niteliğini düşürmeden ülkede ekonomik kalkınmayı ve sosyal refahı etkilemeden tasarruflu kullanmayı sağlayarak en aza indirmektir. Enerji tasarrufunu sağlamadan önce ilk önce enerji tasarrufu nedir bilmemiz gerekir.

Enerji tasarrufu, enerjiden hiç faydalanmamak ya da enerjiyi hiç kullanmamak demek değil, enerjiyi akıllıca ve ihtiyacımız olduğu kadar kullanmak demektir. Bu durumla ilgili toplumun en önemli kısmını oluşturan ailelere büyük görevler düşmektedir. Kadınlar günlük işlerini hallederken enerji tüketimi konusunda çocuklarına örnek olmalıdırlar. Temiz ve rahat bir ortamın sağlanabilmesi için yapılan aydınlatmalar, temizlik, ısınma, kişisel bakımlar ve benzeri gibi durumlar için aile bireyleri enerji kaynaklarını kullanmaktadırlar. Toplam enerji tüketimine ait elde edilen bulgulara göre enerji kullanımı %40’ı sıcak su sağlamada, yiyecek hazırlama, bulaşık be çamaşır yıkamada, kişisel bakımda, eğlenme, dinlenme ve iletişim faaliyetlerinde harcanmaktadır. %60’ı ise konutun sahip olduğu özellikler ile ilgilidir.

Eenrji, hayatımızın her yönünü etkilemektedir. Sadece bize ışık ve ısı sağlamaz, aynı zamanda ulaşım araçlarına da yakıt sağlayarak bize kolaylıklar sağlar. Bu amaçla enerjinin akıllıca kullanımı yaygınlaşması için, mesajların doğru bir şekilde yayılması sağlanmalıdır. Bu mesajlardan biri de yenilenebilir enerji kaynaklarını doğru kullanmamız ve enerji verimliliğine daha fazla odaklanmamız gerektiği ile ilgilidir.

Yaşanılan hızlı nüfus artışı ile ülkemizde her gün yenilenmekte olan teknolojik yönelimler daha fazla enerji tüketimine neden olmaktadır. Bu nedenle enerjinin verimli kullanımının sağlanmasında en temel faktör enerji yoğununluğunun düşürülmesidir.

 

 

HIZLI ENERJİ TÜKETİMİ

HIZLI ENERJİ TÜKETİMİ

Yaşanılan Sanayi Devrimi, kapitalizm hayatımızda bazı değişikliklere neden olmuştur ve hala da olmaktadır. Bunlardan biri de tüketim toplumu oluşumuzdur. Her şeyi çabuk ve hızlı tüketmekteyiz. Yiyecekten giyime, teknolojik aletlerden kullandığımız enerjiye kadar.

Bu hızlı tüketim çağına en iyi örnek ise Think Quest Team’in “Energy Matters” adlı internet sitesinde yazmış olduğu senayodur.  Bu senaryoyu sizlerle paylaşmak gerekir ise;

“Bir sabah günün ilk ışıkları ile uyanıyorsunuz ve evin iyice soğuduğunu hissediyorsunuz. Kaloriferin çalışmadığı anlaşılıyor. Buzdolabının kapısını açıyorsunuz. Işığının yanmadığını ve yiyeceklerin bozulmaya başladığını fark ediyorsunuz. “Arızalandı mı acaba ?” diye düşünüyorsunuz. Kapıcının zile basıp kaç ekmek alacağını sorması gerekirdi. Yoksa zil de mi çalmıyor diye merak ederken elektriklerin kesildiğini anlıyorsunuz. Demek ki zili kimse çalamadı. Elektrik arızasını bildirmek için telefona sarılıyorsunuz. Hiç ses yok. O da çalışmıyor. Anlaşılan santralın da enerjisi kesilmiş. Arabanıza binip işe gitmek istiyorsunuz. Araba da çalışmıyor. Çünkü benzini yok. 100 metre ilerdeki benzin istasyonuna elinizde bidonla gidiyorsunuz. Fakat o da ne! Kocaman bir yazı var: “Benzin satamıyoruz. Pompaları çalıştıracak elektrik de yok, satacak benzin de yok. Çünkü artık hepsi bitti.”

Yukarıda bahsedilen bu senaryo hepimize belki gerçek dışı gelebilir. Fakat enerjiyi hızla bilinçsiz bir şekilde tüketmeye devam edersek, gelecek kuşak nesilleri bu senaryoyu yaşatmış olacağız. Farkında olmadan enerjiyi sömürmekteyiz. Gelecek kuşakların yani çocukların gelecekte iyi yaşamaları her anne babanın hayalidir. Çocuklarımız için yapamayacağımız şey yoktur. Özelliklede onların iyi yaşamaları için elimizden gelen herşeyi yaparız. Yapacağımız en basit şeylerden biri olarak enerjiyi tasarruflu kullanarak, onlara yaşanılabilir bir hayatı miras bırakacağız.

 

 

ENERJİNİN ÖNEMİ

ENERJİNİN ÖNEMİ

Her şeyin bir sonu olduğu gibi enerjinin de bir sonu vardır. Malesef bilinçsizse kullanılmasından dolayı enerjinin de sonuna da gittikçe yaklaşılmaktadır. Bunun en önemli sebebi insanların enerjinin öneminin farkında olmamasıdır. Herkes bilinçli bir birey olursa gelecek nesillerde de enerji kullanımında enerji tutumu olur. Enerji tutumu da sınırlı olan enerji kaynaklarımızın en verimli bir biçimde kullanılması demektir. Bu da demektir ki enerji tüketiminin azaltılmasını sağlayacaktır. Enerji tutumunda da kastedilen az enerjiyle yine çok iş yapmaktır.

Enerji gün geçtikçe hayatımızın daha da önemli bir parçası olmaktadır. Evlerde, iş yerlerinde gerek beyaz eşyalarda gerek teknolojik aletlerin çalışmasında enerjiye ihtiyaç duyarız. Hayatımızın her noktasında bize kolaylık sağlayan enerji, az emekle tüm işlerimizin kısa sürede görülmesini sağlar. Bu kolaylıklardan sürekli faydalanabilmek için enerjiyi tutumlu bir şekilde kullanmamız gerekmektedir.

Hiçbir insan yaşadığımız modern zamanda elektriksiz bir yaşam süremez. Mesela; elektrik olmayan bir ev düşünelim. Elektriğin olmaması demek evdeki tüm elektrikli eşyalardan yoksun olacağımız anlamına gelir. Annelerimizin işlerini kolaylaştıran elektrik süpürgesi veya diğer beyaz eşyalar, gençlerin ellerinden düşürmediği cep telefonlarının şarjsız kalması, çocuklarımızın ödev araştırmaları için ansiklopedilerin yerini alan bilgisayarların çalışmaması bizlere yaşanılması güç bir hayata neden olacaktır.

Hayatımızda bu denli önemli bir yere sahip olan enerjiyi, ileride sıkıntı yaşamamız için tasarruflu kullanmalıyız. Yapabileceğimiz ufak tutumlu davranışlarla -örneğin evlerde odaların tüm ışıkları açmamak, sadece bulunduğumuz yerin ışığını açmak, kullanmadığımız zamanlarda elektrikli aletlerin fişini çekmek- çocuklarımıza da örnek bireyler olup, gelecek nesile yaşanılabilir bir hayat sunmuş oluruz.

ENERJİ NEDİR?

ENERJİ NEDİR?

Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Tüm maddelerde mevcut olan, ısı ve ışık biçiminde ortaya çıkan, organizmanın etkin gücüdür.  Yetişkinlerden çocuklara kadar herkesin muhatap olduğu manevi bir güçtür.  Enerji kaynaklarının hızla ve bilinçsizce tükettiği 21. yüzyılda, küresel ısınmadan kaynaklanan yaşanılan iklim değişikliği ile birlikte enerji verimliliği en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir.

Günlük yaşamamızda hane içinde ya da hane dışında kullanmakta olduğumuz tüm ürünler elektrik enerjisi ile çalışmaktadır. Buzdolabından çamaşır ve bulaşık makinelerine, radyo ve televizyondan bilgisayarlara, ütüden fırına kadar tüm aletlerin çalışması için elektrik enerjisine gereksinim duyulur. Bunun dışında otomobillerde benzin, mazot gibi petrol ürünleri, sobalarda da yakıt olarak kömür kullanılmaktadır. Kısacası bir düzenin sağlanması için enerjiye ihtiyaç vardır.

Enerji Çocuk

Enerji Çocuk

Yukarda belirtilen tüm bu aletler tıpkı bir insan vücuduna benzer. Nasıl ki insanlar sosyal yaşamlarımda enerji kaybedip yoruluyorlarsa, kullandığımız bu aletlerde enerji kaybedip belli bir süre sonra kullanılamaz hale gelmektedirler. Bu makinelerin yaşam sürelerini uzatmak ve tasarruf sağlayabilmek için enerji verimliliği bilincinde olunmalıdır. Enerji verimliliği, tükettiğimiz enerji miktarının, üretim miktarı ve kalitesini düşürmeden, ülke ekonomisinin kalkınmasını engellemeden en aza indirmektir. Bu alanda yapılan birçok önemli çalışma vardır. Bu projelerden bir tanesi de “Enerji Çocuk” adında yürütülen çalışmadır. Bu çalışma kapsamında gelecek nesil olan çocukları doğru bilinçlendirmek adına projeler yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı çocuklara enerji kaynaklarını tanıtmak, yenilenebilir enerji kaynaklarının önemini ve bu kaynakları tasarruflu kullanımı konusunda bilinçlendirmektir. Bunlar çocukların zamanlarının büyük çoğunluğunu geçirdiği televizyon reklamlarında, bilgisayar oyunlarında, günümüz de popüler olan sosyal ağlarda, bu konularda yapılan animasyon ve çizgi filmlerdir. Bunların yanı sıra çocuklar arasında yapılan çeşitli yarışmalar ve eğitim programları gibi etkinlikler yapılmaktadır. Böylece çocuklar eğlenirken bir yandan da enerji verimliliği hakkında bilinçlenmektedir.

Çocukların günlük hayatta en çok zaman geçirdikleri etkinliklerden biri televizyon seyretmektir. Çocuklar ve yetişkinler televizyonu farklı amaçla izlerler. Çocuklar dünyayı öğrenmek, egolarını geliştirmek ve oyun-eğlence amacıyla televizyon karşısında günde en az 2 saat zaman geçirirler. Bu yüzden enerji verimliliği adına yapılan televizyon çalışmalarının çocuklar üzerinde büyük etkisi olacaktır. Bunun yanı sıra bu konuyla ilgili en önemli çalışmalardan biri bilgisayar oyunları olacaktır. Çocuklar oyunları keyifle oynarken, aynı zamanda enerji verimliliği ve enerji kaynakları hakkında bilgi edinip, bu kaynakları nasıl koruyabileceklerini bu oyunlar sayesinde öğreneceklerdir.

Eğitim alanında da “Enerji Çocuk” projesiyle ilgili çalışmalar da yapılmaktadır. Bu konu ile ilgili “Naz” adlı karakter okullarda dağıtılacak olan broşürlerle öğrencilere tanıtılacaktır. Böylece çocuklar okullarında enerji ile ilgili eğitim alarak geleceğin bilinçli nesilleri olacaktır. Topluma sürdürülebilirlik sağlayan bu çalışmalar daha farklı alanlarda da çocukların karşısına çıkmaya devam edecektir.