Işık Kirliliği

 

 


Aydınlanma günümüzün en önemli ihtiyaçlarından biridir. Bizi aydınlatması için kullandığımız ışık kaynaklarını doğru yönde doğru zamanda ve doğru miktarda kullanmazsak boşa giden aydınlatmamız ışık kirliliğine sebep olur. Işık kaynaklarını yanlış kullandığımızda etkisiz aydınlatma yapmış oluruz.  Ne kadar çok ışık kaynağı olursa olsun, etkisiz aydınlatmayla istediğimiz aydınlığı yaratamadığımız gibi gereğinden çok enerji harcarız.

 

 


Özellikle sokak ve dış alan aydınlatmalarında yapılan hatalar ışık kirliliği yaratmaktadır. Gece gökyüzüne baktığınızda yıldızları şehrin ışığından göremiyorsanız ışık kirliliği olan bir şehirde yaşıyorsunuz demektir. Şehirlerimiz doğru aydınlatılsaydı geceleri ışık gökyüzüne ulaşamazdı ve yıldızları daha iyi görebilirdik. Peki, doğru aydınlatma nasıl yapılmalıdır?

 

 

Stadyumlar da, reklam panolarında, sokak aydınlatmalarında, ışık doğru yönlendirilmediği için 4 bir yana yayılmakta ve gökyüzüne de boşa enerji göndermektedir. Işıkların bulundukları yükseklikten altını aydınlatmaları ise doğru aydınlatma için ilk esastır. Bu lambaların üstlerini kapatarak bütün enerjilerini aşağı yönlendirmek hem ışık kirliliğini engeller hem de enerjinin boşa gitmemesi için bir tasarruf önlemidir. Bu tip üstü kapalı aydınlatma kaynaklarına armatür denir.
 

 

Doğru aydınlatma nasıl olur?

 

 

 

 

 

   

 

 

 

Yanlış aydınlatma sadece enerji israfına neden olmaz. Aynı zamanda doğal hayatımızı da etkiler. Geceleri sokağımızdaki aydınlatmalar nedeniyle gece uykularımızda bile tamamen karanlıkta uyuyamıyoruz. İnsan vücudu aydınlık/karanlık sistemiyle çalışır. Genellikle aydınlıkta uyanık olup karanlığın çökmesiyle uykuya planlıdır. Güneşin batışı uykunun yaklaştığını haber verir. Fakat günümüzde mutlak karanlık sağlanamadığı için uyurken bile bir miktar ışığa maruz kalırız. Dışarıdan gelen aydınlık uykumuzun derinleşmesini engeller ve yorgun uyanma, uykuyu almama gibi şikayetleri beraberinde getirir.

 

 

Gece gündüz kavramı bitki ve hayvanlar için çok daha önemli. Beslenmelerini, üremelerini, göç zamanlarını hep buna göre ayarlayan hayvanlar gece karanlığını fark etmediklerinde yanlış beslenip yanlış zamanda göç edebilirler. Bu aydınlatmalardan özellikle kuşlar çok fazla etkilenirken, caretta carettalarında yumurtadan çıkma zamanlarında problemler oluyor. Örneğin, yazın Akdeniz’de bir kumsala bırakılan caretta caretta yumurtaları zamanı gelip çatladığında denizin ayın yansımasıyla yaptığı ışık sayesinde denize doğru yürüyüp yollarını bulurlar.

 

 

Geçtiğimiz yıllarda yaşanan bir olay ise insanların hayvanların doğasını teknolojiyle nasıl etkilediğini gösteriyor. Yumurtadan çıkan caretta carettalar kumsalda deniz ışığından daha güçlü bir ışık fark ediyorlar ve ona doğru yürümeye başlıyorlar. Denizden uzaklaştığı görülen kaplumbağaların hayatı tehlikeye giriyor ve yırtıcı hayvanlar tarafından avlanma tehlikeleri oluyor. Daha sonra anlaşılıyor ki, kumsaldaki kafeteryanın ışığının daha güçlü olması yüzünde yanlış yöne yürüyorlar. İnsan olarak hepimizin ihtiyaçlarımızı düşünürken doğal koşulları bozmadan, çevremizdeki canlıları da düşünerek hareket etmemiz gerekiyor. Doğanın ve hayvanların bize kattığı güzelliklerden en iyi onlara yardımcı olarak faydalanabiliriz. Unutmayalım yaşayan her canlının bizim yaşamamız için Dünya’ya bir katkısı mutlaka vardır.  

 

 

Uzaydan dünyamız görüntülendiğinde dış aydınlatma kaynaklarının büyük bir çoğunluğunun uzaya gittiği görülmektedir. Geceleri gökyüzü doğal fon parlaklığından daha parlak görüntülenmektedir. Bu yapay aydınlatma vatandaşların gökyüzünü engellemesini engellerken, amatör gökyüzü gözlemcilerinin de incelemelerini engeller. Uzay ve dünya ile ilgili araştırma yapan gökbilimciler için ise bu durumda daha da kötü sonuçlar doğurmaktadır. Dünya’nın yaşı uzayın oluşumu hakkında incelemeler yapan uzmanların uzayda yıllardır hareket eden ışığın dünyamıza ulaştığında bu ışıklar yüzünde tamamen kaybolması araştırmaları neredeyse imkansız kılmaktadır.

 

 

Sizde evinizde ve apartmanınızda okulunuzda size yakın yerlerde ışık kirlilikleri görüyor musunuz? Fazla ya da etkisiz aydınlatma yapıldığını düşündüğünüz yerler var mı? Bu konuda neler yapabiliriz?

 

Arkadaşlar, Yaşamımızdaki Elektirikli Araçlar konusunu merak ediyorsanız tıklayın!